4.4 METEOROLOGIE EN COMMUNICATIE

Het weer is via veel verschillende kanalen op te vragen. Zo maakt het KNMI elke dag een voorspelling van het weer voor de kleine luchtvaart (teletekst pagina 707) en via het internet.

De officiële publicatie van de actuele Nederlandse luchtvaartmeteo vind je op www.luchtvaartmeteo.nl door in te loggen met je KNVvL lidnummer voorafgegaan door KZ (Voorbeeld: KZ123456), het wachtwoord is je achternaam in hoofdletters. Ga links in het menu naar het kopje OPMET en selecteer VFR en de ICAO codes van de vliegvelden waarvan je het weer wilt bekijken. Verder kun je op deze website weerkaarten bekijken en is er een buienradar (inclusief onweer).

Ook is het heel gemakkelijk om het laatste weer van een vliegveld te krijgen (http://www.knmi.nl/actueel/metar.html) en het weer dat verwacht wordt.

Hieronder zie je de metar van vliegveld Leeuwarden van zaterdag 26-10-2013 opgevraagd om 11 uur 's morgens:

METAR EHLW 260855Z AUTO 21011KT 8000 BR FEW008 15/13 Q1007 BLU=

Voor het vak communicatie moet je bekend zijn met de onderdelen van de metar:

soort bericht metar  Meteorlogische Airodrome Report
plaats EHLW  Leeuwarden
datum / tijd 260855Z 26 oktober om 8.55 uur ZULU tijd. Er moet zomers dus twee uur bij geteld worden
  AUTO Een automatisch opgemaakt bericht
wind 21011kt De wind komt uit richting 210 met een kracht van 11 knopen.
zicht 8000 Het zicht is 8000 meter.
significant weer BR

BR betekent dat het nevelig is.

bewolkingsgraad FEW008

FEW = 1 tot 2 achtste bewolking op 800 voet.

temperatuur en dauwpunt 15/13 de temperatuur is 15° C, het dauwpunt is 13°C
QNH Q1007 De QNH (luchtdruk op zeeniveau) is 1007 hPa
Colourstate BLU Het zicht is groter dan 8 km en de wolkenbasis is hoger dan 2500 ft

Voor een verdere uitleg zie: Meteo-informatie.

Met mobiel internet is het mogelijk om vlak voor je vlucht nog even het laatste weer te checken. Deze paragraaf behandelt in het kort het opvragen van het weer tijdens de vlucht.

ATIS

Als je een RT-licentie hebt, kun je aan elke luchtverkeersleider vragen hoe het weer onderweg of bij een vliegveld is. De frequenties van de luchthavens op jouw route vind je in de AIP. Het is ook mogelijk om met je radio de ATIS (Automatic Terminal Information Service) van gecontroleerde luchthavens te beluisteren. Een ATIS is een continu herhaalde radio-uitzending met vooral lokale weersinformatie. De ATIS wordt elk half uur ververst en eerder als er zich een belangrijke wijziging voor doet. Hieronder zie je de kanalen waarop de ATIS van de belangrijkste Nederlandse luchthavens wordt uitgezonden:

  1. EHAM (Amsterdam) 132.980
  2. EHBK (Maastricht)   124.580
  3. EHGG (Groningen)   133.555
  4. EHRD (Rotterdam)   128.565

Een ATIS bericht heeft vaak de volgende opmaak:

  1. Naam vliegveld en identifier (= letter A t/m Z) van de ATIS. De identifier wisselt steeds wanneer er een nieuwe ATIS uitkomt. Bij het aanvliegen van het vliegveld noem je dan ook welke ATIS je ontvangen hebt bijvoorbeeld door te zeggen:  Information Lima received.”
  2. De tijd 
  3. De baan in gebruik en eventueel welke instrument arrival (= IFR aanvliegroute, niet voor zweefvliegen/motorzweven!)
  4. Het Transition Level
  5. De windrichting en snelheid in knopen
  6. Het zicht in kilometers
  7. De bewolking in voeten
  8. De temperatuur en dauwpunt
  9. De QNH
  10. Het vooruitzicht
  11. Eventuele NOTAM’s

Deze volgorde kan per vliegveld anders zijn, houd er dus rekening mee dat geen enkel ATIS-bericht hetzelfde is. Een ATIS-bericht kan er als volgt uit zien:

Naam vliegveld en identifier

This is Schiphol arrival Information Lima,

Schiphol aankomst informatie Lima ,

De tijd 

at time one three three zero (1330),

gemaakt op 1330,

De baan in gebruik

main landing Runway zero six (06),

baan 06 in gebruik voor landingen,

Het Transition Level

Transition Level four zero (40),

Transition Level 40,

De windrichting en snelheid in knopen

wind zero five zero five (050/5), maximum one five (15), variable between zero one zero (010) and one zero zero (100),

windrichting op de baan variabel tussen 010° en 100° gemiddeld 050° sterkte 5 knopen met uitschieters naar 15 knopen,

Het zicht in kilometers

visibility one zero (10) kilometers

zicht meer dan 10 kilometer,

De bewolking in voeten

clouds few one-thousand five hundred (1500), broken three thousand (3000),

bewolking 1/8e a 2/8e op 1500ft (ongeveer 500 meter) en 5/8e a 6/8e op 3000ft (ongeveer 1000 meter),

De temperatuur

Het dauwpunt

temperature two zero (20), dewpoint one zero (10),

temperatuur 20° Celsius, dauwpunt 10° Celsius,,

De QNH

QNH one zero one four (1014),

QNH 1014,

Het vooruitzicht

NOSIG,

geen significante veranderingen,

Eventuele NOTAM’s

caution birds in the vicinity of the airport.

Pas op voor vogels in de buurt van het vliegveld.

Probeer tijdens het vliegen een ATIS bericht zo kort mogelijk op een blaadje te schrijven. Je bent hier helemaal vrij in. Een voorbeeld:

AMS ARR L 1330Z RWY06 TL40 050/5G15 010/100 10km FEW1500 BKN3000 20/10 QNH1014 NOSIG birds

Op deze manier kun je, na een beetje oefenen, een bericht snel opschrijven en heb je meer tijd om je op het vliegen te concentreren.

Stel dat je naar een internationaal veld vliegt, dan moet je, voordat je contact opneemt met het vliegveld, eerst de ATIS uitluisteren. Bij het eerste contact meld je welk bericht je hebt beluisterd.

INFORMATION LIMA RECEIVED
 INFORMATION LIMA IS CORRECT (of IS ACTIVE)

Luistertip! http://youtu.be/PxwVmLWrEoQ Dit is een voorbeeld van een ATIS bericht op vliegveld Bremen. Let op! De volgorde van de inhoud is iets anders dan hierboven gegeven.

Heb je een RT-bevoegdheid dan kun je tijdens de vlucht in Nederland weerupdates opvragen bij Dutch Mil Info en Amsterdam Information.

Een andere methode om tijdens de vlucht weerupdates te krijgen is via een VOLMET bericht. Een VOLMET geeft je de METAR berichten van verschillende vliegvelden achter elkaar. Voor langzamer verkeer zoals zweefvliegtuigen en motorzwevers is dit minder interessant omdat de velden vaak ver uit elkaar liggen. Zo geeft Amsterdam VOLMET het weer van Schiphol, Rotterdam, Brussel, Dusseldorf, Parijs, Londen, Kopenhagen en Hamburg.

Dirk en Roelof Corporaal laatste update 28-2-2016